Vlees zou het eerste en belangrijkste ingrediënt moeten zijn in hondenvoer

Het hoofdingrediënt in hondenvoer zou vlees moeten zijn. Met vlees bedoelen we ook vis, eieren en insecten. Dit is het allerbelangrijkste als het gaat om de gezondheid van jouw hond. Waarom? Omdat het lichaam van de hond nu eenmaal zo is gebouwd dat hij/zij vlees/vis/eieren nodig heeft om in optimale gezondheid te verkeren.

Als je op je zak hondenvoer kijkt onder het kopje ‘samenstelling’ dan dan zie je waar het hondenvoer in percentages uit is opgebouwd. Wat er het meeste inzit in percentage staat vooraan. Als je online of in een winkel de samenstelling van hondenvoer bekijkt dan zie je vaak plantaardige ingrediënten vooraan staan. Wij leggen je uit waarom wij daar niet de voorkeur aan geven en het belangrijk vinden dat vlees als eerste en belangrijkste ingrediënt in hondenvoer moet zitten.

Is een hond een carnivoor of een omnivoor?

Eerst uitleg over deze termen. Een omnivoor is een alleseter die zowel dierlijk als plantaardig voedsel kan eten. Een carnivoor is een echte vleeseter. Herbivoren eten alleen plantaardig materiaal.

De meningen over de vraag of een hond een omnivoor is of een carnivoor verschillen nogal. De hond is wat lastiger dan andere dieren in te delen omdat honden al eeuwenlang (tussen de 20.000 en 15.000 jaar) door mensen worden gefokt om met de mens samen te leven. Dat begon al met de domesticatie van wolven (Driscoll et al., 2009, Coppinger en Coppinger, 2001).

De voorouder van de hond – de grijze wolf

De hond stamt af van de (inmiddels uitgestorven) grijze wolf. De huidige wolf is niet de voorouder van de hond, maar wel familie. Als je kijkt naar het dieet van de voorouder van de hond dan blijkt dat het dieet bestond uit 52% eiwitten, 47% vetten en 1% koolhydraten. De directe voorouder van de moderne huishond was dus een echte carnivoor. Deze grijze wolf had ofwel een enorme hoeveelheid prooi ter beschikking, ofwel was er nauwelijks prooi ter beschikking. Wouter Hendriks van de Universiteit Wageningen noemt dit een ‘feast of famine-lifestyle’. Het was ofwel feest ofwel hongersnood. Die grijze wolf aten in de feestperiode heel veel vetten, zeer voedzame dierlijke weefsels, met een voorkeur voor vet orgaanvlees, zoals de lever van prooidieren. Tijdens de hongersnoden konden ze leven op voer met weinig voedingsstoffen zoals botten of huid. De voorouder van de hond kon dus – net als andere carnivoren – lange perioden overleven zonder voedsel.

De darmlengte van honden

Vlees is relatief licht verteerbaar. Plantaardig voedsel is veel moeilijker af te breken. De darmlengte van carnivoren kan dan ook relatief kort zijn. Herbivoren hebben veel langere darmen. Katten zijn echte carnivoren met korte darmen. Katten lijken nog steeds heel veel op hun wilde voorouders. Als de moderne huiskat alleen vlees zou eten, dan zouden héél veel bezoekjes aan de dierenarts kunnen worden voorkomen. Maar nu dwalen we af😊.

Terug naar de darmen van de hond. Honden hebben relatief korte darmen. De darmen van de hond zijn iets langer dan de darmen van katten, maar wel veel kortere dan mensen. 

Het gebit van de hond

Het gebit van de hond bestaat uit grote hoektanden en scheurkiezen. Zo kan een hond een prooi vangen en verscheuren. De tanden van een hond zijn zeer geschikt om grote stukken vlees af te scheuren. De kaken van een hond zijn behoorlijk sterk. De kaken alleen bewegen op en neer en kunnen niet helemaal rond (zoals een mens of een koe dat wel kan). Een hond kauwt zijn voedsel niet, maar slikt het liefst zo snel mogelijk door. Dat komt omdat ze in hun speeksel een bepaald enzym missen om voedsel te verteren. Omnivoren hebben dit enzym (amalyse) in hun speeksel. Honden dus niet. De vertering van het voedsel begint bij honden dus niet al in de bek, maar pas als ze het voedsel doorslikken.

De moderne huishond

De hond is al heel lang bij de mens als gezelschaps- (en werk)dier. Sommigen schatten zelfs al meer dan 15.000 jaar, maar 20.000 jaar wordt ook genoemd. En wat aten die honden? Restjes vlees en groenten die de mens aan ze overliet of die ze ergens vandaan konden scharrelen. De mens verbouwt pas sinds ongeveer 7000 jaar granen. Sinds pakweg de Tweede Wereldoorlog kwam er hondenvoer op de markt, kant en klare brokken. En daarin werden vaak granen verwerkt, omdat de gluten in granen de boel plakkerig maken waardoor de brok aan elkaar plakt. Het enige dat in het lichaam van de huishond de afgelopen pakweg 20.000 is aangepast is dat de hond in staat is deze granen te verteren. Deze granen leveren op zich geen bijdrage aan de gezondheid van een huishond, maar richt minder schade aan dat het bij een wolf zou doen. Of bij een kat, want die is evolutionair gezien nog niet aangepast. 

Honden kunnen granen verteren

Door de eeuwenlange domesticatie van honden, hebben honden zich evolutionair aangepast aan het eten van granen. Uit een studie van Axelsson et al., 2013 blijkt dat hiervoor 3 genen verantwoordelijk zijn. Deze 3 genen zorgen ervoor dat de moderne huishond zetmeel kan verteren en omzetten in glucose. Honden kunnen dus koolhydraten verteren. 

Is een hond nou een omnivoor of een carnivoor?

Wouter Hendriks van de Universiteit Wageningen (The omnivorous dog dogma and carnivorous cat connection W.H. Hendriks Department of Animal Sciences, Wageningen University, Wageningen & Faculty of Veterinary Medicine, Utrecht University, Utrecht, The Netherlands). noemt de moderne huiskat een echte carnivoor en de moderne huishond een ‘aangepaste carnivoor’. Dat wil zeggen dat de hond een carnivoor is die zich door het al eeuwenlang leven met de mens heeft aangepast, waardoor een hond zetmeel kan omzetten in glucose. 

Waarom is het belangrijk om te weten of een hond een vleeseter is? 

De beantwoording van de vraag of een hond een carnivoor of een omnivoor is, is alleen maar relevant om de voedingsbehoeften van de hond beter te begrijpen. Je hoeft dus op zich niet te onthouden of een hond nu een carnivoor is of een omnivoor: wat je moet onthouden is dat honden behoefte hebben aan dierlijke ingrediënten om in optimale gezondheid te verkeren. Het belangrijkste ingrediënt in hondenvoer zou dan ook een dierlijk ingrediënt moeten zijn, of dat nu vlees, vis, insecten of eieren zijn. Een hond hoeft niet met 100% dierlijke ingrediënten gevoed te worden. Het lichaam van een hond is zodanig aangepast dat zij essentiële voedingstoffen uit andere ingrediënten dan dierlijke kunnen halen. Het toevoegen van plantaardige ingrediënten levert een goede bijdrage aan de gezondheid van honden. Maar een plantaardig ingrediënt zou niet het belangrijkste ingrediënt moeten zijn. 

Vlees zou het eerste ingrediënt moeten zijn op het etiket

Het hoofdingrediënt van het dieet van de hond zou vlees moeten zijn. Of vis, eieren of insecten, want dat werkt ook. Het gaat er om dat het dierlijke ingrediënten zijn.

Op het etiket worden altijd de ingrediënten vermeld. Het ingrediënt dat als eerste vermeld staat, zit het meeste van in. Let er daarom op bij het kopen van hondenvoer, dat vlees als eerste ingrediënt staat vermeld. Dat betekent namelijk dat er van het eerste ingrediënt het meeste in zit. 

Staat tarwe als eerste vermeld? Of mais, of maismeel? Dat is voor een hond  niet goed genoeg. Een hond kan deze zetmeelrijke voedingsstof weliswaar verteren, maar tarwe of mais leveren niet de hoogwaardige eiwitten en vetten die een hond nodig heeft voor zijn gezondheid. 

Honden en mensen samen

Honden en mensen zijn al zo’n 15.000 jaar samen. Hoewel hij afstamt van de grijze wolf – een strikte carnivoor – heeft de moderne hond zich evolutionair aangepast waardoor hij in staat is zetmeel om te zetten in glucose. Geef jouw hond voer met vlees (of vis of insecten) als eerste en belangrijkste ingrediënt, aangevuld met gezonde koolhydraten zoals pompoen of zoete aardappel. 

Kijk naar de ingrediëntenlijst, niet naar het merk

Elke hond – of het nu gaat om een Chihuahua, een Beauceron of een Golden Retriever – heeft dezelfde voedingsstoffen nodig:

  • eiwitten
  • vetten
  • mineralen (en sporenelementen)
  • vitamines
  • koolhydraten
  • water.

Dierlijke eiwitten en vetten

Honden kunnen eiwitten uit dierlijke bronnen het beste verteren: dat wil zeggen vlees, vis, eieren. Zij hebben dus behoefte aan vlees (of vis) als hoofdingrediënt om goed te functioneren. Honden zijn op zich volledig in staat om goed te functioneren op alleen de inname van eiwitten en vetten. Koolhydraten hebben ze op zich niet nodig. Maar groenten en fruit leveren zeker wel een bijdrage aan de gezondheid van honden. 

Koolhydraten

Als je kijkt naar wat goed hondenvoer is, dan kijk je niet alleen naar het vlees- of visgehalte, maar ook naar de overige ingrediënten. Het is onhoudbaar dat we alle honden op deze planeet voeden met een dieet dat hoofdzakelijk uit vlees of vis bestaat. Dat is niet realistisch en ook niet nodig. Daarom is het ook heel belangrijk om te kijken naar de overige ingrediënten in het voer. Het gaat dus (ook) om de kwaliteit van de koolhydraten. 

Wij zien graag de koolhydraten in het voer, koolhydraten zijn die bijdragen aan de gezondheid van honden. Liefst groenten en fruit. Dus liever zoete aardappel, pompoen – dat soort laag glycemische koolhydraten – dan tarwe, mais of andere granen. 

De term ‘vulmiddelen’ is misschien een beetje oneerbiedig. Want ingrediënten als granen, mais, of rijst bevatten bijvoorbeeld vezels die wel goed zijn voor de darmflora, maar andere ingrediënten doen dit ook en beter. Ze kunnen ook niet heel veel kwaad, mits vlees (en klein beetje groente en fruit) maar de hoofdbestanddelen zijn van het voer.

Als tarwe, granen, mais of een ander vulmiddel als eerste ingrediënt wordt vermeld, wordt de gezondheid van de hond (op termijn) ondermijnd. Er zullen dan op enig moment problemen ontstaan, zoals allergische reacties, jeuk, doffe vacht, ontlastingsproblemen, winderigheid, of maag- en darmklachten. 

De ingrediëntenlijst

Het is van belang om te kijken naar de ingrediënten op het etiket. Het ingrediënt dat het meest in het voer zit staat als eerste op het etiket vermeld en zo verder. Het ingrediënt dat als verste staat, zit er het minst in. Producenten splitsen de vulmiddelen vaak op (mais en maismeel bijvoorbeeld) zodat ze de ingrediënten wat verder in de keten kunnen plaatsen.

Bekijk al onze meat first producten
vlees als eerste ingredient in hondenvoer voor je hond jack russel

Vlees als eerste ingrediënt

Zoals hierboven al duidelijk werd: het hoofdbestanddeel van het eten van jouw hond zou vlees moeten zijn. En vlees mag je vervangen door vis, eieren of insecten. Deze voedingsmiddelen leveren dierlijke eiwitten en dierlijke vetten.  ‘Goed’ hondenvoer zou uit minimaal 25% vlees (vis/eieren/insecten) moeten bestaan. En dat is echt minimaal. Bovendien is ook nog belangrijk hoe dit vlees verwerkt is. In het ideale geval zou een deel van dit vlees gedroogd of vers verwerkt moeten zijn. Tot slot gedijen honden heel goed op orgaanvlees (niet alle organen, maar bijvoorbeeld, pens hart en lever zijn uitstekende bronnen van eiwitten). 

Goed hondenvoer duur?

Vlees is een duur ingrediënt. Hoe hoger het vleespercentage, hoe duurder het voer zal zijn. Ook groenten en fruit zijn veel duurdere ingrediënten dan tarwe of mais. Omgekeerd is dat geenszins het geval: er zijn veel dure merken die erbarmelijk weinig vlees bevatten en heel veel goedkopere ingrediënten die niet zo veel voedingsstoffen leveren. Hoe hoger het vleespercentage, des te minder zal een hond daarvan dagelijks nodig hebben voor een goede gezondheid. Laat je dus niet alléén leiden door de prijs van een zak, maar kijk wat het je dagelijks kost om een bepaald voer te geven. 

Kan een hond vegetarisch eten? 

Een vegetarisch dieet is niet aan te raden, maar het kan wel. Recent onderzoek toont aan dat honden op zich gezond kunnen leven op een plantaardig dieet. Maar dan moet je wel weten wat je doet want je hebt allerlei verschillende plantaardige en gist gebaseerde ingrediënten nodig om de benodigde aminozuren te leveren. Zoals hierboven al werd aangegeven: in vlees, vis en eieren zitten hoogwaardige eiwitten, eiwitten die alle essentiële aminozuren bevatten. Planten leveren niet alle aminozuren. Dus je moet verschillende planten met elkaar combineren. 

Wat je moet weten als je hond op een plantaardig dieet wil zetten 

Taurine

Als je een plantaardig dieet wil je voor je hond moet je goed kijken naar bijvoorbeeld taurine. Honden kunnen zelf taurine halen uit stoffen die voorkomen in dierlijke ingrediënten. Als je switcht naar een plantaardig dieet zal taurine moeten worden aangevuld.

Omega 3

Naast taurine is omega-3-vetzuur een andere essentiële voedingsstof voor honden. En dan gaat het met om EPA en DHA, voorkomend in dierlijke vetten. Deze Omega 3-vetzuren verhogen de opname van vitamines en mineralen en helpen bij het beheersen van ontstekingsproblemen die verband houden met gewrichten huid/vacht en bij de preventie en behandeling van hart- en blaasaandoeningen. 

Omega 3-vetzuren komen veel voor in visolie, maar ook in algen. Algen zijn dus een veganistische bron van de goed Omega 3-vetzuren. Deze algen zijn ook een hele goede bron van vezels, die honden nodig hebben voor een gezonde darmflora. 

Bronnen:

  • Dietary nutrient profiles of wild wolves: insights for optimal dog nutrition?Guido Bosch, Esther A. Hagen-Plantinga and Wouter H. HendriksAnimal Nutrition Group, Wageningen University, PO Box 338, 6700 AH Wageningen, The NetherlandsFaculty of Veterinary Medicine, Utrecht University, PO Box 80.151, 3508 TD Utrecht, The Netherlands
  • Axelsson E, et al. (2013) The genomic signature of dog domestication reveals adaptation to a starch-rich diet. 
  • Driscol, CA, et al. (2009) From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication.
  • Proceedings of the National Academy of Sciences USA 106, 9971-9978.
    Driscoll CA, MacDonald, DW (2010) Top dogs: Wolf domestication and wealth. Journal of Biology 9, 10.
  • The omnivorous dog dogma and carnivorous cat connection
    W.H. Hendriks, Department of Animal Sciences, Wageningen University, Wageningen & Faculty of Veterinary Medicine, Utrecht University, Utrecht, The Netherlands
  • Finding the right ingredients for hybrid animal/plant-based or vegan pet food applications, door Geert van der Velden
Bekijk al onze meat first producten

Inschrijven nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief